<
.

Test met een kleurenreproductie   
o

Het moet eind jaren tachtig geweest zijn. We waren op weg naar Amsterdam. De invalsweg bestond uit een lange rij bedrijfjes. Één daarvan was een kopieerbedrijf.

Ik besloot daar een proef te doen met een reproductie van een schilderij van Monet dat ik begin jaren tachtig in Boston in het museum van Schone Kunsten had gezien. Daarop stond een vrouw afgebeeld met een Japanse kimono aan, in elegante danspose. Maar je zag in de draai van haar kleed een samoerai ingeweven die een woest en bloedig gevecht aanging met een onzichtbare vijand. Ik had het werk bij me maar in ansichtkaartformaat.
o

Er waren toen Xerox apparaten, die kleuren konden kopieëren. De techniek was nog jong. Nu op het moment van schrijven, 2018, geheel en al verouderd.
o

Ik legde de ansichtkaart (de kopie van het schilderij) op de plaat. Kopieerde hem. De gekopieerde reproductie leg ik opnieuw op de plaat. En kopieërde hem ook. De kopie van de kopie van de kopie ook.. En vervolgens die laatste: de kopie van de kopie van de kopie van de kopie. Maar die laatste afbeelding was niet meer in kleur, die was zwart wit!
o

Op een recent kopieerapparaat zou je het zelfde resultaat gekregen hebben. Maar pas na 5000 keer of meer herhalen. Hoe perfecter de techniek, hoe moeilijker het is om er wat uit los te krijgen.
o

Ik had een flink aantal jaren daarvoor (1983) in Den Haag een reeks figuren gecomponeerd die zich al herhalend in de tijd (al stotterend) bewogen naar een eindbestemming. De laatste figuur van de reeks onderging een radikale verandering. En was van een ander soort.
o

De test met de ansichtkaart volgde een zelfde proces en had een zelfde uitkomst.
o

Vergelijkbare proefneming met recording en re-recording van een stem.
Alvin Lucier  Sound art piece. Brandeis, USA. Hij gebruikt ook het woord stotteren. 1996.
o

En.wikipedia.org/wiki/I_Am_Sitting_in_a_Room
o

Automatische herhalingen die zich in de tijd afspelen, lijken een voorwaarde te zijn voor het afbeelden of weergeven van onbewuste, noodzakelijke processen.

In ieder geval rolt mijn reeks zich af in een zichzelf organiserende proces en lijkt daarom de werkingen van de grote natuur te volgen.

o

De Haag 2018