|
|
1952 2020 Songs begrijpen.
|
|
|
Friesland
|
|
|
Ten tijde van de lock down. |
|
In de nacht veilig in bed, diep onder de dekens, komt er plotseling een beeld bij me op dat zich al die tijd schuil had gehouden.
|
|
1952. Wie was dat kind? Hoe ik toen was, ik weet er weinig meer van. We waren aan het verhuizdn naar Haarlem. Het schept een vaag beeld, je zit midden in een zich veranderende situatie.
|
|
Ik logeerde vanaf toen alle zomers een maand lang op de boerderij van mijn oom en tante. Ik sliep op de zolderkamer in een bedstee. Daarbuiten, op de zolder zelf, hingen aan een touw stokvissen te drogen.
De bedstee had deuren, die je dicht kon doen. Het was een soort kast met een lade onder in. Het was vanzelfsprekend dat je je uit die bedstee boog om grepen te doen uit die lade. Er lagen jaargangen van de Libelle vanaf 1945.
Ik voedde me vooral met de verpleegstersromans die in feuilleton formaat verschenen.
|
|
Er waren aan de zijkanten van de verhalen bescheiden reclames.
|
|
Er was één advertentie die mijn geconcentreerd lezen onderbrak... Zestig jaar later, bijna zeventig rijst ze op uit het donker en de stilte om me heen.
|
|
Het was een wervende boodschap van een Taleninstituut. Ze was gevat in een omlijnde rechthoek.
Daarin was het gezicht van een jonge vrouw afgebeeld, in zwart wit en summier getekend: ze riep iets met een verheugde uitdrukking op haar gezicht, haar hoofd een heel klein beetje achter over. Het leek wel of het was om naar de geschreven tekst boven haar te kijken, die ze aan het uitroepen was:
| ,
|
|
SONGS BEGRIJPEN!
|
|
|
Ik werd er door getroffen, ik kreeg er een gelukkig gevoel bij en een indruk van schoonheid in het algemeen.
|
|
|
Songs begrijpen......waarom sprak die uitroep me aan? Ik kan het een beetje nagaan. Een kind kijkt tastend rond. Het gemoed is nog zacht en ontvankelijk. |
|
Het kind zag combinaties. De combinatie van twee heel verschillende woorden. De één was naamwoord, de ander, zijn compagnon, werkwoord. De één was in een vreemde taal, de ander in eigen taal. Ze lieten elkaar 'schitteren'. Dit woordpaar kombineerde zich met het beeld van die jonge vrouw.
Maar het was een beeld dat bestond uit wat dunne streepjes die zich gemakkelijk voegden bij die woorden in letters.
|
|
Het leek wel of het één het ander naadloos produceerde. Er was die derde term. Niet tegengesteld zoals de eerste twee termen maar anders. |
|
Die combinaties van heterogene elementen die zich als een ketting aan elkaar rijgen: Waar vind ik die nog meer?
Ik vind ze bij de mythe. |
|
Mythen...Die emoties bij ons oproepen. Genegenheid of afkeer. Affect. Maar wat is het kenmerk van mythische figuren in het algemeen? Ze zijn niet 'true' maar ook niet 'false'. Niet 1 en niet 0 maar allebei.
|
|
|
Dat getekende kopje fungeerde als schakelaar, als boodschapper waardoor er overgesprongen kon worden naar gevoelens en gedachten. //
|
|
|
Hier is een paragraafje verdwenen.
|
|
s
|
2025-2026
|
|
Toch gaat het hier niet om een mythisch tafereel. Het gaat over een kind dat zich een ideale wereld creëert.
Wat ontbreekt is de actie van het lichaam. Kijk naar de beelden op de overgebleven antieke vazen. Het lichaam in actie en reactie. Het element strijd ontbreekt. Er wordt niets doorverteld en er lijken geen opmerkelijke daden te zijn. Zoals je vindt in de klassieke mythologie. En zoals in andere mythologiëen uit andere streken.
|
|
Maar... in mijn reeks wordt wel iets doorverteld of doorgegeven zoals bij mythen. Het figuur AA1101 wordt in stappen door verteld en door gegeven naar figuur BB3101. Het figuur dat een lang spoor trekt. Waar zijn de opmerkelijke daden en waar is strijd? Strijd of liefde. Ze zouden kunnen zijn bij de Derden. Bij de omslagen naar telkens andere groeperingen. Veranderingen moeten bevochten.
|
|
De beeld taal bij de klassieke grieks-romeinse mythen zijn voor dure boeken met puntgave reproducties en liggen op koffietafels. Maar in de bioscoop (de grot) wordt er door het verhalend element nog steeds van genoten. Op mijn elfde of twaalfde zag ik 'Helen of Troy'. Het was niet erg dat ik er niets van snapte. Films produceren nu eenmaal vaten waarin zich emoties gieten. De figuren in mijn reeks produceren ze op eigen manier. |
|
Er was eens een Groningse hoogleraar of lector Oude Talen die nooit naar Griekenland reisde om daar zijn kennis op te doen en nooit fotoboeken opsloeg. Alleen de overgeleverde teksten las. Hoe doet U dat toch, vroeg men hem. 'Ik gebruik gewoon mijn verbeelding.' Zo zit dat.
|
|
"Alleen de verzen". Je spreekt ze hard op uit. Het metrum stuwt. Voorbeeld de verhalen van de blinde ziener Homerus. De Ilias en de Odyssee. Misschien is er ook zo iets als "alleen de beelden". De specifieke proportionaliteit stuwt de blik
|
|
Mythe zoals die verscheen in het oude Griekenland heeft zich langzaam ontwikkeld door de eeuwen heen. Moeten we wachten tot ze zich weer collectief en langzaam ontwikkelen? Tot 2726 dan. Of misschien een beginnetje maken.. |
|
Mythisch, beter mythe-achtig. De beelden die ik uit Blank Movie haalde, zouden dat kunnen zijn. Ze kwamen uit mijn hoofd, ik gebruikte mijn verbeelding.
|
|
|
|
|
|
Polder
|
|
|
|
|
