Braille

	Bangkok 1970-1971 Opgeschreven vanaf 2011
	Schok van alle zintuigen. Het Verre Oosten. Oorlog . De B-52 bommenwerpers die zo hoog boven je vlogen, dat ze stilstonden. Zich markeerden op het blauw van de lucht. Krammen die de wonden die nog gemaakt moesten worden, gingen hechten.
	Soi Tien Sien, afslag van Thanon Sathorn
	In de Soi staat een hoge palm een 'Travellers Tree" die één kant op wijst.
	Prikpen en lei. Stylus and slate. .

	Begin zeventiger jaren. Twee leerlingen van de blindenschool komen elke week thuis om bijles in de Franse Taal te krijgen. Twee jaar lang.
	Braille een voelbaar lees en schrijfsysteem gebaseerd op een combinatie van 6 puntjes in een cel van 2 rijtjes van 3. De positties van die puntjes zijn genummerd. Het braillesysteen kan je een informatiesysteem noemen.
	Je 'schrijft' met een prikpen en een metalen lei of slate. Die lei bestaat uit twee langwerpige bladen. Van metaal of plastic. Een scharnier verbindt de twee. Het eerste blad geeft greep aan de prikpen door middel van rijen langwerpige kleine vensters. Er zijn precies 6 ronde inkepingen die maakt dat de pen op de juiste plaats prikt.. De bovenplaat.
	De harde onderplaat heeft inkepingen die meer op 'depressies' lijken, een heel klein beetje hol. Ze vangen de prikpen op. De matrix. Samen met de bovenplaat en de prikpen de geleiders van het hele proces.
	Het papier wordt tussen de bladen geschoven en vast geklemd. Daarin worden in het raster de puntjes geprikt. Puntjes? Nee! Putjes, holle uitstulpsels! Hé, hó, er is sprake van produceren.
	De prikpen gaat van rechts naar links. Mijn leerlingen maken hun putjes op de achterkant van de bladzij. Ze werken 'achterom', in spiegelbeeld. Aan de keerzijde.
	Na het inprikken van het papier wordt het blad omgedraaid. We zijn op de voorkant van het papier. Nu gaat de prikpen van links naar rechts. In omgekeerde richting. Aan De héénzijde.
	Die holle prikpunten zijn door druk van de prikpen of stylus en het meegeven van het papier voelbare bolletjes geworden! Net zoals de holle punten volgen de bolletjes de regels van de lei die 34-37 cm lang is. Mijn leerlingen voelen de hoogtes en voelen combinaties van 1, 2 ,3, 4, 5 of 6 bolletjes. Puntjes met reliëf , die in groepjes gaan. Setjes. De Braille cellen. Dankzij dat speciale paper blijven de bolletjes, verdwijnen ze niet zo maar.
	Maar nu gebeurt er iets . In het hoofd van Loyd en Peter zitten codes, afspraken. Ze paren in hun geest de groepen bolle puntjes aan de letters van het alfabet..dat wil zeggen dat elk specifieke groep bolletjes staat voor een specifieke letter. Ik kan niet zien in hun hersenpan maar ik zie ze, voelend over de regels, glimlachen. Teken dat ze letters vervolgens woorden en zinnen aan het lezen waren.
	Wat hebben die holletjes en bolletjes van het brailleschrift eind jaren zestig met mijn latere werk als beeldend kunstenaar te maken? Het hielp bij het selectieproces van wat wel en wat niet..
	Al die tijd was er bovendien dat handgebaar van het steeds maar omdraaien van het papier dat me bij was gebleven. Ik had de indruk een bedrijfje voor te zitten. Ik zelf dicteerde in het Frans, legde uit in het Engels.
	Tegelijk was ik buitenstaander, ook al kwamen ze bij mij thuis.. Toen ik nog niet de werkzaamheid van de lei kende zag ik ze zomaar wat prikken. Ik wist nog niet dat wat op de voorkant van het vlieseline-achtige papier gelezen werd een gespiegeld exemplaar was van wat ze op de achterkant ook al gespiegeld aan het schrijven waren. Ik zag niet dat leerlingen gebruik maakten van twee soorten motoriek Er was eerst het stevig prikken met de hand alleen en vervolgens een zachte strijken van de vingers over de bolpunten. Dat omdraaien van het papier ging in een razend tempo. Waarom?
	......Het viel op dat ik continu sprak. Alsof ik iets wilde invullen dat er niet was. Ik kon hen niets laten zien. Ik zei vaak you see, you see? En dan lachten ze wat.
	Een mens werkt graag met eigen bagage ook al is het in andere vorm.

	Een pad afleggen.
	Het gebeurde dat één van de leerlingen bloedend bij me aan kwam. Dit was de eerste keer dat hij zich aanmeldde. Niet altijd brachten zij het er in het drukke verkeer heelhuids af. Die tocht van A naar B met al zijn obstakels deed me nadenken over de weg die hij tastend aflegden naar zijn doel, mijn houten huis in Soi Tien Sien.
	Op zijn pad kwam hij het één na het ander, achter elkaar tegen, in de tijd. Die tastzin zo tegengesteld aan het visuele zintuig, waarmee je alles in één keer maar van een afstand ziet. Een pad afleggen.....maar dat doen de ogen ook. Ze leggen met de snelheid van het licht een pad af naar hun object. Ach nee, het object, een afschijnsel daarvan, legt een pad af naar de ogen. En vandaar naar een deel van het zenuwstelsel.
	De tocht van Lloyd. Een virtuele film camera is nodig om, al achteruitlopend, de voortgang de 'footage' van het gereflecteerde licht dat van mijn huis - in dit geval van mijn adres - af kwam, te registreren. De leerling die na ontvangst van dat begeerde adres - wonderbaarlijk genoeg omgezet in braille schrift - daarop in omgekeerde richting, zo goed en zo kwaad als hij kon, naar mij toe wilde komen. Vervolgens zou die zelfde camera hem filmen. Hoe hij uit zijn huis vertrok. Vanuit een heel andere wijk. En eerst de bushalte zou zoeken, zou moeten overstappen en met de vertraging van al dat zoeken en overstappen ook nog tegen iets hards en scherps op zou botsen en ten slotte met een bloedende knie aan zou komen. Bij mij die, niet begrijpend, blind, verwijtend vroeg waarom hij zo laat was...Die camera zou dat ook filmen.
	//
	Die prikpen en lei waren mijn eerste apparaat. Het werkt zonder daglicht of elektriciteit. De tastzin alleen wordt beoefend. Braille of nachtschrift. Alle kijkapparaten beginnen met voelen, aan de knoppen zitten, aan de ringen draaien. Daarna pas met kijken..
	L's lievelingslied was Bridge over Troubled Water van Simon & Garfunkel
	Het gaat hier over de materialiteit van het gebeuren. Die van de Braille lei en de prikpen. Over hun schrijven en lezen. Het materiële houdt van detail. Zoekt geen ideaal. Laat wanorde toe, overmaat van lengte. Fouten maken, herhalen en stotteren, het mag. Van mij moet het.

	De Code (rollover) ± 2000 NY
	Fingerspitzengefühl
	Touch as interval
	//
	In die tijd was 'Penser avec les mains' het motto van Denis de Rougemont.
	//
	Die putjes die je in het papier prikt, waren elementen, kleinste eenheden. Het beeldscherm van de computer kent ook kleinste eenheden. Pixels of plaatjes elementen. Ze zijn vierkant en elke pixel heeft op het scherm een precies bepaalde plaats.
	Een ruimer verband zoeken.
	Braille 2