<


1961- 1968   Groningen   Ademtocht.   Vanaf 2015.

Die kleine ruimte in mijn mond
dat gat dat 4 toegangswegen heeft...

Dit stuk met veel plezier geschreven. Ik ben` een liefhebber geen wetenschapper.

Tijdens mijn studietijd merkte ik dat ik een onhandig spreker was. Daarom juist was ik nieuwsgierig hoe dat spreken en uitspreken precies in zijn werk ging.

Bij het vak fonetiek keek ik vaak naar het plaatje van een doorsnede van mond en keelgat. Voor de spiegel volgde je wat je op dat plaatje zag. Er was de tong waardoor je eerst niets zag. Toch had je die spier nodig om medeklinkers te maken. De energie voorziening was lucht.

Bij klinkers gaat de lucht vrijelijk van je longen naar buiten. Bij medeklinkers en klinkers wordt klank op allerlei manieren gevormd .

Waar precies wordt er uitgesproken?

Je hoorde en je zag in de spiegel dat de stand van de tong tegen het verhemelte anders klinkende consonanten voortbracht dan de stand van de tong tegen de tanden. Wáár de tong zich plaatste was belangrijk. Ze kon tegen het zachte verhemelte (achterin) aankomen, ze kon tegen het harde verhemelte (voor in) aankomen, tegen de tanden. Je kreeg 2 heel verschillende klanken.

Maar het ging er niet alleen om op welke plaats de klank geproduceerd werd maar ook hoe ze werd geproduceerd.

Bij de [p] wordt de lucht eerst vastgehouden, stop. Daarna opeens losgelaten. Een 'ploderende' klank. Een 'plof' klank.

Bij de [f] passeert de lucht tussen de lippen door met wrijving. Maar de [v] klinkt zachter want bij de productie er van wordt lucht toegevoegd.

In Jakobson's wetenschap werd al die eigenschappe: stemhebbend, wrijvend, labiaal dentaal occlusief (plof) etc op een rij gezet en benoemd Hij maakte van fonetiek fonologie. Klanken hebben kenmerken. die zich onderscheiden. De "distinctive features"...

Dat waren mede klinkers. Klinkers mochten vrij door! Behalve dat de mond wel een klein of een groot rondje kan maken. Ze fungeert dan als een soort diafragma. Die vernauwing/verwijding geeft verandering van klinkerklank .

Dit alles komt me bekend voor: vrije doorgang, bewaakte doorgang, weerstand, het hoe van een ontstane uiterlijke vorm in een speciale ruimte Er is een waar en hoe van het 'worden' van klank. Het ontstaan van geluid en klank lijkt te werken zoals het concept van doorlatende en tegenhoudende verkeerslichten die stromen van verkeersdeelnemers lieten stoppen of doorgaan Er was dat licht daartussen in, dat oranje licht.

Er was meer. En je kwam er vanzelf achter.. Er was sprake van een weg, een 'stem' weg . Je adem legt een weg af via luchtpijp, keel, stembanden met als extra die ruimte tussen die stembanden, de stemspleet, die eerst open is. Je adem die niets anders is dan lucht gaat er door, begint te schommelen, geluid te maken. De stemspleet gaat dicht bij het spreken. Ze maakt van de mondholte een klank kast!

En zoals er bij beeld eerst een onbewaakte innerlijke beeldvorming bestaat, is er in het begin van die stemweg een nog door het onbewuste aangedreven geluid.

*Aan het eind van de tocht hoor je de klank van eigen stem. Ze komt uit je lichaam en is op weg naar een toehoorder.

Aiuaie en cmmnct

//

Het licht gaat een omgekeerde weg. Het komt niet uit me, het is geen expressie zoals de stem. Het komt naar me toe. Ik krijg een impressie.

Waar komt het licht vandaan? Het straalt af van objecten die 'te kennen' zijn. Maar die je nog niet kent. Of slechts gedeeltelijk.

Geschommel van de luchtdruk bereikt het oor

Electromagnetische getril bereikt het oog

lucht

licht

Twee energie bronnen. Allebei op eigen maar toch vergelijkbare wijze modulerend.

Wat hebben beeld en geluid gemeen? Eerst gaat het er om dat ze er zijn. Daarna gaat het er om wat de processen zijn en hoe ze werken.`In eigen leven gaat de prioriteit omgekeerd. Want er is Tijd.

Zonder stemgeluid of wat daar voor in de plaats kan staan zal die raadselachtige aantrekkingskracht tussen mens en filmbeeld niet zo gemakkelijk plaats vinden. Geef je haar moeizamer gestalte.

//

In film zijn geluid en beeld in de loop van de twintigste eeuw een paar geworden. Bij mij gaat het om het paar elektronisch beeld - elektronisch geluid.

//

Voor sommigen is dit verhaal te makkelijk, voor anderen te moeilijk. Niets aan te doen. Er was een tweede deel in dat onderzoek.

Kijk in je mond. In een onbewaakt ogenblik zie je het surreëe landschap van Salvador Dali. Rijdt eens diep in de nacht door de straten van een grote stad. Mijn regulerend apparaat, de verkeerslichten, laten me een bevreemdend schouwspel zien, zijn gekleurde lichten werpen zich op het Niets. Later iets dat op een straat lijkt met donkere huizenblokken.

//

Er worden in de keel niet alleen 'klank en en 'geluid' geproduceerd. Op de rug van de tong bevinden zich de smaak papillen. In films wordt veel gegeten het liefs aan wit gedekte tafels waar eten en spreken elkaar afwisselen.

In film heb je personen die rolmodellen zijn. Ze hebben het vermogen Onderscheid te maken. Ze proeven eerst van de appel. Ze eten er niet zomaar van. Ze eten om te komen tot de smaak van de pit.

Dit stuk 22-3-2020. Ik werk er nog aan

//

Een oude notitie

Wegdelen

De ah de oh song 


Hier is de alinea weer terug.

Het systeem van de fonemen is een noodzakelijke aanvulling. Klinkerparen, consonant paren.` Vanzelf informatie dragend. Ze maken verschil. Het is contrast dat betekenis genereert. //

Helemaal boven aan gaat het over het auditieve, spraak en klank.

Taal zoals je haar leest in kranten en boeken is een afgeleide. En kwam veel later. Spraak is intenser, treft dieper. Maar spraak heeft wel een tegenstelling nodig, een 'forceerder'.

En dat is het alfabet. Dat een apparaat is. Van A tot Z en omgekeerd. Een apparaat dat ordent en dwingt. Op één rij zet. Het is lang geleden samen met het cijfer instrumenteel geweest bij het benoemen van mijn figuren. Door de toegevoegde letters en cijfers kon ik groep, individuele figuren, kleur en vorm onderscheiden. Het positioneel systeem, er waren 6 posities, maakte de figuren op alternatieve manier zichtbaar.

Ps Dit stuk werd geschreven toen ik nog niet wist dat Jakobson een tweede onderzoek had gedaan. Over zijn eerste onderzoek had ik in mijn studie tijd gelezen. Het bestudeert de structuren van klank en zijn kenmerken. Van uit Jakobsons eigen waarnemingss perspectief . Het latere onderzoek ging over een stadium, waar geluid nog moest ontstaan en zich nog moest ontwikkelen naar het verstaanbare.. Vanuit mijn eigen onwetende waarnemers perspectief wil ik er meer over weten. 2026.